Czym jest giełda papierów wartościowych?

Główne giełdy papierów wartościowych na świecie: IBEX 35, giełdy w Nowym Jorku i Hongkongu

Historia i początki giełdy

Pojęcie giełdy jest stosunkowo nowe, a jej powstanie było konsekwencją przemian związanych z istniejącymi już wcześniej miejscami handlu.

Czym jest giełda papierów wartościowych?

Już w starożytnych Grecji i Rzymie istniały przepisy, które dotyczyły umów zawieranych przez kupców spotykających się w określonym czasie w celu sformalizowania transakcji. Warto jednak nadmienić, że to giełdy towarowe, które pojawiły się w Europie około XII wieku, były pierwszymi oficjalnymi miejscami, gdzie odbywały się transakcje i sprzedaż towarów. Równoczesna obecność kupców i handlowców, którzy dokonywali wymiany dóbr, dała początek temu, co dziś znamy jako giełdę.

Wzrost popularności tych miejsc wymusił konieczność pojawienia się osób takich, jak na przykład wierzyciele. Byli to bogaci ludzie, którzy zapewniali finansowanie w zamian za gwarancje (na ogół biżuterię i złoto), a także templariusze, którzy pełnili niejako funkcję banków. Wykorzystywali oni swoje zamki i twierdze, w których przechowywali majątek innych osób, a tym samym zabezpieczali je przed ewentualnymi napadami i rabunkami.

Giełda Papierów Wartościowych w XII-XIV wieku

W XII i XIV wieku finansowe centrum Europy stopniowo przenosi się z północnych Włoch do miast handlowych, m.in. Antwerpii i Brugii oraz do Holandii. To właśnie w 1309 roku w mieście Brugia odbyły się targi, od nazwy których mogło powstać słowo „Giełda”  (bourse). Targi te odbywały się przed rezydencją rodziny van den Beurse. Inne źródła podają, że nazwa bourse może pochodzić od łacińskiego słowa bursa, oznaczającego sakiewkę do przechowywania pieniędzy. Pierwsza oficjalna giełda została utworzona w Antwerpii w 1531 roku.

Giełda Papierów Wartościowych w XV-XVIII wieku

Wraz z pojawieniem się w roku 1600 pierwszej spółki akcyjnej (English East India Company), nastąpił pierwszy w historii „boom” na giełdach. Po kilku latach, w 1610 r., powstała Holenderska Kompania Wschodnioindyjska, która ogłosiła, że jej akcje mogą zostać zlikwidowane jedynie poprzez ich sprzedaż na giełdzie w Amsterdamie, wywołując ogromne spekulacje, które wywołały „kryzys tulipanowy” – pierwszy w historii krach giełdowy (1630-1637).

Niespełna sto lat później, w 1717 roku we Francji miała miejsce kolejna z największych spekulacji w historii. Law, szkocki bankier z siedzibą w Paryżu wprowadził na rynek pierwsze akcje na okaziciela należące do innej spółki z Indii. Spowodowało to gwałtowne negocjacje na paryskiej giełdzie, podczas których doszło do licznych oszustw. To doprowadziło do ogłoszenia pierwszej ustawy o giełdzie w 1724 r., która została uznana za „akt urodzenia nowoczesnej giełdy”.Wraz z pierwszą rewolucją industrialną i istotnymi zmianami ekonomicznymi, produkcja przemysłowa stała się główną siłą napędową gospodarki. Powstanie Anglii pozwoliło na pojawienie się London Stock Exchange w latach 1760-1775. To umożliwiło rozwój przedsiębiorstw potrzebujących dużego kapitału, takich jak przedsiębiorstw stalowe, firmy produkujące maszyny przemysłowe czy stocznie. Główną funkcją zdobywającej coraz większą popularność giełdy papierów wartościowych było jednak plasowanie i negocjowanie pożyczek państwowych, w celu pozyskania finansowania dla projektów kolonizacyjnych.

Giełda Papierów Wartościowych od XIX wieku do dziś

Od XIX wieku szybki rozwój Stanów Zjednoczonych spowodował wzrost zainteresowania inwestorów, co doprowadziło do powstania Nowojorskiej Giełdy Papierów Wartościowych, która rozpoczęła działalność w 1865 roku, po wojnie domowej. Stopniowo wypierała ona Londyńską Giełdę Papierów Wartościowych jako centrum odniesienia dla rynku akcji, Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych wchłonęła największe ruchy kapitałowe w tym czasie.

Krach z 1929 r. i Wielki Kryzys były pierwszym poważnym ostrzeżeniem dla roli rynków akcji w gospodarce światowej. W celu zmniejszenia powiązań między gospodarką a rynkami finansowymi, które w czasie kryzysu mogą podnieść całą gospodarkę kraju, państwo stało się substytutem prywatnej inicjatywy w swojej roli motoru wzrostu. Dominującą rolę odegrały wtedy keynesistowskie doktryny gospodarcze, promujące dług publiczny i politykę fiskalną, pozostawiając rynkom papierów wartościowych znacznie skromniejszą funkcję w zakresie rozwoju gospodarczego.

Giełda Papierów Wartościowych w Tokio stała się największym rynkiem akcji na świecie, zarówno pod względem wielkości obrotów, jak i kapitalizacji rynkowej, a neoliberalizm Reagana i Thatcher ponownie uruchomił rynki akcji w latach 70. i 80. Następnie, w ciągu ostatnich 20 lat, konsolidacja nowych rynków, takich jak NASDAQ związany z Internetem, oraz głównych sektorów technologicznych, a także szybki i łatwy dostęp do nich, spopularyzowały giełdę i pozwoliły na masowe wejście prywatnych inwestorów.

Jakie są początki Wall Street?

Wall Street to ulica na Dolnym Manhattanie w Nowym Jorku. Nazwa ulicy pochodzi z XVII wieku, na długo przed wojną o niepodległość Stanów Zjednoczonych, kiedy to holenderscy osadnicy w 1652 roku wybudowali w tym miejscu mur chroniący przed ewentualnym atakiem rdzennych mieszkańców wyspy. Legenda głosi, że pod koniec XVIII wieku przy murze rosło drzewo, przy którym pierwsi nowojorscy pośrednicy finansowi i spekulanci zbierali się, by handlować nieformalnie. Z biegiem lat, doprowadziło to do powstania pierwszej nowojorskiej giełdy papierów wartościowych. Mur ten został zburzony w 1699 roku, kiedy to do Nowego Jorku przybyli Anglicy.

Jak narodziła się nowojorska giełda papierów wartościowych (NYSE)?

Początki nowojorskiej giełdy sięgają czasów porozumienia z Buttonwood, które zostało podpisane 17 maja 1792 roku przy Wall Street 68. Ta umowa pomiędzy 24 brokerami dała podwaliny pod nowojorski Stock & Exchange Board, który został utworzony w 1817 r., aby kontrolować przepływ akcji. W 1863 r. Stock & Exchange Board zmienił nazwę na New York Stock Exchange (NYSE) i właśnie pod taką nazwą jest znany do dzisiaj.

Na początku XX wieku, w 1918 roku, Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych stała się przodującą giełdą na świecie, przewyższając Londyńską Giełdę Papierów Wartościowych. Dwa lata później Wall Street została zaatakowana przez anarchistów, którzy zabili ponad 40 osób. Stało się to naprzeciwko byłej siedziby J.P. Morgan & Co.Początek XX wieku był szczególnie burzliwy dla rynku amerykańskiego i światowego: w 1929 roku miał miejsce się tzw. Czarny Czwartek, oznaczający początek wielkiego kryzysu, który trwał w Stanach aż do 1933 roku.

Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych dzisiaj

Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych jest dziś największą giełdą na świecie o kapitalizacji rynkowej wynoszącej ponad 23 biliony dolarów. Dziś nadal znajduje się na Wall Street, na której oprócz niej mieszczą się budynek Federal Hall (w którym odbyła się inauguracja prezydentury Georga Washingtona), a także Muzeum Finansów Amerykańskich.

Co zaskakujące, giełda ta utrzymuje tradycyjny system handlu z wykorzystaniem pośredników w celu dopasowania zleceń kupna i sprzedaży, chociaż większość transakcji odbywa się już elektronicznie.

Główne indeksy NYSE

Nowojorska giełda grupuje papiery wartościowe z Dow Jones Industrial Average, NASDAQ i S&P 500 z akcjami, które mogą być notowane tylko na jednym z tych indeksów lub na kilku. Aby zainwestować w NYSE, należy pamiętać, że nie wszyscy brokerzy mogą to zrobić. Jeśli jesteś zainteresowany inwestowaniem na tej giełdzie, polecamy sprawdzić najtańszych brokerów do handlu na rynkach międzynarodowych.

NASDAQ

NASDAQ jest największą elektroniczną i zautomatyzowaną giełdą w Stanach Zjednoczonych, notowaną na nowojorskiej giełdzie papierów wartościowych (NYSE). Obecnie skupia ponad 7000 firm, w szczególności firmy o wysokim potencjale technologicznym. Jego trzy indeksy to: NASDAQ 100, biotechnologia NASDAQ i NASDAQ Composite. W tym indeksie giełdowym można inwestować w takie firmy jak Apple, Google (Alphabet), Microsoft lub Facebook.

Dow Jones Industrial Average

Ten amerykański indeks skupia 30 najważniejszych firm przemysłowych w kraju. W Dow Jones Industrial Average można inwestować w takie firmy, jak Intel (również notowany na giełdzie NASDAQ), Coca-Cola, Nike czy IBM.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o amerykańskim rynku akcji i jego akcjach, polecamy odwiedzić forum o akcjach w USA: NASDAQ, S&P 500 i Dow Jones.

S&P 500

Indeks giełdowy S&P 500 skupia 500 największych spółek w Stanach Zjednoczonych. W S&P 500 możemy inwestować w takie firmy, jak Berkshire, JPMorgan, Exxon, Johnson & Johnson czy Bank of America.

Co to jest IBEX 35?

Główny hiszpański indeks, IBEX 35, jest indeksem ważonym kapitalizacją rynkową. Oznacza to, że nie wszystkie wartości, które składają się na indeks, mają taki sam wpływ na ostateczną zmienność hiszpańskiego indeksu selektywnego.

Obecnie w skład IBEX-u wchodzi 35 firm, a lista ta jest aktualizowana co pół roku. Jeśli chcesz wiedzieć, jak inwestować na hiszpańskim rynku akcji, sprawdź nasz artykuł o najtańszych brokerach, którzy doradzą jak kupić hiszpańskie akcje.

Krótka historia giełdy papierów wartościowych w Hongkongu

Hong Kong Stock Exchange (HKEX) jest globalną grupą handlową, która łączy rynki na całym świecie. Jest trzecią co do wielkości giełdą w Azji i piątą na świecie pod względem kapitalizacji rynkowej. Oferuje światowej klasy rozwiązania w zakresie obrotu i rozliczania papierów wartościowych oraz instrumentów pochodnych w akcjach, towarach, obligacjach i walutach.

Pierwszym formalnym rynkiem w Hongkongu było Hong Kong Stockbrokers Association, które w 1914 r. zmieniło nazwę na Hongkong Stockbrokers Exchange.

Dopiero w 1976 r. pojawiła się giełda towarowa Hong Long Commodity Exchange, poprzednik giełdy Hong Kong Futures Exchange, która szybko stała się liderem w zakresie instrumentów pochodnych w regionie Azji i Pacyfiku, a głównymi produktami wykorzystywanymi w tym regionie były kontrakty terminowe na towary.

W 1992 r. uruchomiono centralny system rozliczeniowo-rozrachunkowy, co pozwoliło na uniknięcie opóźnień w składaniu zleceń i – dzięki wprowadzeniu systemu automatycznego – pozwoliło giełdzie poradzić sobie z dużym wzrostem obrotów.

W 2009 r. HKEX uruchomił internetowy serwis cen rynkowych na żywo, służący do rozpowszechniania w czasie rzeczywistym informacji o cenach wszystkich papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu w Hongkongu.

W 2018 r. weszły w życie nowe zasady notowań, przyjmujące nowe spółki gospodarcze wykorzystujące niestandardowe struktury akcyjne oraz spółki biotechnologiczne przed pierwszą sprzedażą.

10 największych spółek na giełdzie w Hongkongu (HKEX) według kapitalizacji rynkowej

Na giełdzie w Hongkongu możemy znaleźć azjatyckich gigantów takich jak Tencent Holdings, China Mobile czy ICBC. Na giełdzie w Hongkongu notowane są wyłącznie spółki, takie jak Xiaomi Corporation (notowana w lipcu 2018 r.). Innym przykładem interesujących akcji chińskich jest China Tower, która została upubliczniona w sierpniu 2018 roku.

Poniżej przedstawiamy Państwu dziesięć spółek o największej kapitalizacji rynkowej na giełdzie w Hongkongu.

Hong Kong giełdzie

Aby dowiedzieć się więcej pobierz Przewodnik giełdowy jak zacząć inwestować na giełdzie od podstaw.


Jak zaczac inwestostowac na gieldzie od podstaw
Rekomendowany przewodnik

Jak zacząć inwestować na giełdzie od podstaw

Jak inwestować na giełdzie od podstaw. Dowiedz się wszystkiego i zdecyduj się na swój styl inwestowania.

Bezpłatne pobieranie

Przeczytaj później - Wypełnij formularz, aby zapisać artykuł w formacie PDF
Consent(wymagane)

guest
0 Komentarze
Inline Opinie
Zobacz wszystkie komentarze

Witamy w społeczności!

Wybierz tematy, które Cię interesują i spersonalizuj swoje doświadczenia w Rankia

Co dwa tygodnie będziemy wysyłać Ci newsletter z nowościami w każdej z wybranych przez Ciebie kategorii.


Chcesz otrzymywać powiadomienia o naszych wydarzeniach/webinariach?


Kontynuując, akceptujesz politykę prywatności

Szukasz brokera? Znajdź najlepsze rozwiązanie za pomocą tego testu!
Bezpłatny test, który pozwoli Ci znaleźć najlepszego brokera dla Twojego stylu inwestowania. Inwestuj mądrze, wybierając najlepszego dla siebie brokera!