Orlen i Sołowow blisko porozumienia ws. SMR. Co z akcjami Orlenu?

Największa spółka z GPW i najbogatszy Polak od lat budują razem projekt, jakiego w Polsce jeszcze nie było. Teraz mają niecałe trzy miesiące, żeby uzgodnić, na jakich zasadach będą to robić dalej.

• Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara powiedział w rozmowie z Bloomberg News, że rozmowy sprowadzają się do dwóch lub trzech kluczowych kwestii, a porozumienie z Michałem Sołowowem jest możliwe do końca 2026 r. Nieoficjalnie mówi się nawet o połowie października.
• Główny spór dotyczy pierwszego reaktora BWRX-300 we Włocławku. Orlen chce o nim decydować, bo finansuje projekt.
• Pod koniec sierpnia wspólna spółka OSGE miała problem z opłatami licencyjnymi, a do projektu może wejść Polski Fundusz Rozwoju.
• SMR to 0,6 GW w strategii Orlenu do 2035 roku przy 12,8 GW planowanych w OZE. Wynik negocjacji będzie więc bardziej sygnałem dla wiarygodności planu transformacji niż czynnikiem, który sam przesunie wycenę koncernu.

Co powiedział prezes Orlenu o rozmowach z Sołowowem?

24 września 2026 roku Bloomberg opublikował wywiad z prezesem Orlenu. Wynika z niego, że postępy w długotrwałych rozmowach z Sołowowem dają nadzieję na zawarcie porozumienia do końca roku, a strony w kluczowych punktach wciąż mają odmienne zdania. Fąfara wyraził przekonanie, że „przy dobrej woli obu stron uda nam się porozumieć”.

Prezes był też jednoznaczny w sprawie roli Orlenu. Stwierdził, że umowa zawarta przez poprzedni zarząd daje koncernowi niewłaściwą pozycję i Orlen chce ten błąd naprawić. Według osoby cytowanej przez Bloomberga ostateczna umowa z Synthos Green Energy może zostać zawarta nawet w połowie października. Fąfara zapewnił jednocześnie, że strony uzgodniły termin do końca roku, a Orlen na razie nie rozważa alternatywnych rozwiązań.

W dniu publikacji wywiadu rynek zareagował spokojnie. Akcje Orlenu (PKN) kosztowały ok. 11:00 149,14 zł, czyli o 0,63% więcej niż na poprzednim zamknięciu.

Czym jest OSGE i kto ma w niej udziały?

Orlen Synthos Green Energy (OSGE) to spółka powołana do budowy w Polsce małych reaktorów modułowych. Orlen i należący do Michała Sołowowa koncern chemiczny Synthos mają w niej po 50% udziałów, a OSGE planuje budowę w Polsce 26 reaktorów GE-Hitachi BWRX-300.

Po stronie Sołowowa w projekcie uczestniczy Synthos Green Energy (SGE). To założona w 2019 roku warszawska spółka, która jest wyłącznym regionalnym partnerem odpowiedzialnym za rozwój i wdrażanie floty reaktorów BWRX-300 w dużej części Europy Środkowo-Wschodniej. Według Business Insider Polska spółka Sołowowa ma wyłączność na budowę takich reaktorów w Europie Środkowej i Wschodniej, a także m.in. w Niemczech i Wielkiej Brytanii. To ta wyłączność daje Sołowowowi mocną pozycję w rozmowach. Orlen ma pieniądze i lokalizacje, a SGE ma dostęp do technologii.

Sam Michał Sołowow otwiera ranking Forbesa z 2026 roku. Jego majątek wyceniono na 27,65 mld zł.

O co spierają się Orlen i Synthos Green Energy?

Rozmowy trwają od 2021 roku, ale według Bloomberga stały się trudniejsze po zmianie zarządu Orlenu, która nastąpiła po powrocie Donalda Tuska na stanowisko premiera. Nowy zarząd uważa, że pozycja Orlenu w spółce była nieadekwatna do jego wkładu finansowego, który był wyraźnie wyższy niż wkład partnera.

Kontrola nad reaktorem we Włocławku

Jedną z nierozstrzygniętych kwestii jest podział obowiązków przy budowie pierwszego reaktora na terenie zakładu Orlenu we Włocławku. Jednostka ma przede wszystkim zasilać pobliski zakład chemiczny Anwil.

Według źródeł Business Insider Polska Orlen jest gotów dołożyć pieniądze do wspólnej spółki, ale w zamian oczekuje realnego wpływu na projekt we Włocławku, a początkowo miał nawet zakładać 80% udziałów w spółce celowej. Koncernowi chodzi również o decyzje dotyczące wydatków, harmonogramu i standardów bezpieczeństwa oraz nieograniczony dostęp do dostawcy technologii, GE Vernova Hitachi Nuclear Energy.

Opłaty licencyjne i ryzyko utraty płynności OSGE

Najpoważniejszy sygnał ostrzegawczy pojawił się pod koniec sierpnia. OSGE miała do końca sierpnia uregulować opłaty licencyjne za technologię BWRX-300, ale nie dysponowała potrzebnymi środkami. Rozważano dokapitalizowanie przez udziałowców albo przesunięcie terminu płatności, a informator serwisu ostrzegał, że utrata płynności może według kodeksu spółek handlowych prowadzić do konieczności rozwiązania spółki.

Za najbardziej prawdopodobne rozwiązanie źródła BI uznały odroczenie opłat licencyjnych. Orlen nie potwierdził szczegółów i poinformował, że nie odnosi się do nieoficjalnych informacji o rozliczeniach i terminach płatności w OSGE. Wiceprezes OSGE mówił w lipcu WNP, że weryfikacji wymaga model biznesowy spółki oraz sposób realizacji projektów w poszczególnych lokalizacjach.

Zastrzeżenia ABW i nowa umowa wspólników

We wrześniu do sporu dołączył wątek bezpieczeństwa państwa. Minister energii Miłosz Motyka powiedział, że wobec negatywnej opinii ABW należało przygotować nową umowę i uporządkować strukturę właścicielską OSGE. Równolegle w sierpniu minister informował o rozmowach dotyczących wejścia PFR do OSGE, co miałoby przyspieszyć realizację SMR-ów. Według Bloomberga zarówno Synthos Green Energy, jak i Orlen pozytywnie oceniają ewentualny udział PFR.

Jakie są najważniejsze liczby projektu SMR?

Kiedy mogą ruszyć pierwsze reaktory BWRX-300 w Polsce?

Tu zaczynają się rozbieżności, na które inwestor powinien zwrócić uwagę. Minister energii uznał, że rok 2035, planowany termin uruchomienia pierwszych SMR-ów, jest realny. SGE podaje bardziej ambitny harmonogram: projekt realizowany z Orlenem zakłada uruchomienie pierwszego bloku w 2032 roku. Dla porównania pierwszy wielkoskalowy reaktor jądrowy Polska planuje uruchomić w 2036 roku.

Punktem odniesienia dla całej technologii jest Kanada. W Darlington w Ontario powstaje pierwszy na świecie BWRX-300. Według wniosku OPG do regulatora pierwszy z czterech bloków ma wejść do eksploatacji komercyjnej w październiku 2030 roku. Koszty są wysokie: według „The Globe and Mail” pierwszy blok o mocy 300 MW ma kosztować 7,7 mld dolarów kanadyjskich, a kolejne mają być znacznie tańsze. Cały projekt czterech SMR o łącznej mocy 1200 MW wyceniany jest na 20,9 mld dolarów kanadyjskich. Wdrożenie technologii w innych krajach, w tym w Polsce, może zależeć od powodzenia tego pionierskiego przedsięwzięcia.

W naszej ocenie termin 2032 jest mało prawdopodobny, skoro pierwszy reaktor na świecie ma ruszyć dopiero pod koniec 2030 roku, a polski partner wciąż negocjuje umowę wspólników. Bardziej realistycznym punktem odniesienia jest 2035 rok z ryzykiem przesunięcia.

Co porozumienie oznacza dla akcjonariuszy Orlenu?

Trzy scenariusze do końca 2026 roku

Scenariusz wyjścia nie jest wyssany z palca. Parkiet podał w lipcu, że jeśli porozumienie nie zapadnie do końca roku, Orlen może zawiesić współpracę z Sołowowem albo nawet z niej wyjść, ale nie rezygnować z projektów jądrowych w ogóle. Obecne wypowiedzi prezesa wskazują jednak na porozumienie.

Ile SMR waży w strategii i wycenie Orlenu?

Orlen ma 1 160 942 049 akcji. Przy kursie 149,14 zł daje to kapitalizację na poziomie około 173 mld zł (wyliczenie redakcji), co utrzymuje koncern na pozycji największej spółki na GPW. Strategia koncernu zakłada wzrost mocy w OZE z 1,3 GW do 12,8 GW i 0,6 GW w SMR do 2035 roku. Dwa reaktory to więc niewielka część energetycznych planów Orlenu.

Znaczenie projektu dla akcjonariusza wynika z czego innego. SMR to najbardziej innowacyjny i najbardziej ryzykowny element strategii. Pierwszy reaktor FOAK (first-of-a-kind) w Europie oznacza niepewny budżet, a zapowiadane oszczędności na uprawnieniach do emisji CO₂ pojawią się dopiero po uruchomieniu bloku.

Warto też pamiętać o strukturze właścicielskiej. Skarb Państwa ma 49,9% akcji Orlenu, dlatego decyzje w sprawie SMR mają wymiar polityczny, co pokazała zmiana podejścia po zmianie zarządu.

Czy można zainwestować w SMR bez akcji Orlenu?

Na GPW bezpośrednia ekspozycja na projekt OSGE jest dostępna tylko przez akcje Orlenu. OSGE i SGE nie są notowane. Synthos również zniknął z giełdy: w 2017 roku spółka zależna Sołowowa ogłosiła wezwanie na wszystkie akcje Synthosu z zamiarem wycofania go z GPW. Jak kupić walory koncernu krok po kroku, opisaliśmy w poradniku jak kupić akcje Orlenu.

Poza Polską są dostępne spółki związane z technologią BWRX-300. GE Vernova jest notowana na NYSE, a Samsung C&T na giełdzie w Seulu. 22 września 2026 roku SGE, GE Vernova, Hitachi i Samsung C&T podpisały w Nowym Jorku porozumienie o przyspieszeniu wdrażania BWRX-300 w Europie Środkowo-Wschodniej i Wielkiej Brytanii.

Polski inwestor kupujący akcje zagraniczne ponosi ryzyko walutowe (USD/PLN, KRW/PLN), a od dywidend z USA po złożeniu formularza W-8BEN pobierane jest 15% podatku u źródła. Szczegóły opisaliśmy w tekście o podatku od akcji amerykańskich. Zyski kapitałowe rozlicza się w PIT-38 według stawki 19%. Inną drogą są ETF-y na uran i energetykę jądrową, jednak ich skład obejmuje głównie wydobycie uranu i duże koncerny energetyczne, a nie konkretny projekt Orlenu.

Jakie ryzyka powinien uwzględnić inwestor?

Ryzyko polityczne jest w tym projekcie wyjątkowo wysokie. Zmiana władzy w 2023 roku doprowadziła do renegocjacji umowy, a opinia ABW wymusiła zmianę struktury właścicielskiej. Kolejne wybory mogą ponownie zmienić podejście państwowego akcjonariusza.

Ryzyko technologiczne i kosztowe wynika z tego, że BWRX-300 nie działa jeszcze komercyjnie nigdzie na świecie. Koszty pierwszego bloku w Kanadzie pokazują, jak drogie są projekty pionierskie.

Ryzyko regulacyjne dotyczy procesu licencyjnego prowadzonego przez Państwową Agencję Atomistyki. Decyzje zasadnicze to dopiero pierwszy krok przed pozwoleniem na budowę.

Ryzyko finansowe OSGE potwierdziła sierpniowa sytuacja z opłatami licencyjnymi. Jeśli wspólnicy nie porozumieją się co do finansowania, projekt może stanąć niezależnie od woli politycznej.

Handel akcjami Orlenu przez kontrakty CFD wiąże się z dodatkowym ryzykiem dźwigni. Zgodnie z interwencją produktową ESMA dźwignia dla klienta detalicznego na CFD na akcje jest ograniczona do 1:5, a wiadomości z negocjacji mogą wywoływać gwałtowne ruchy kursu. Przed otwarciem rachunku warto sprawdzić, czy broker ma licencję KNF lub innego regulatora z UE. Porównanie ofert znajdziesz w naszym rankingu brokerów w Polsce.

Najczęstsze pytania: Orlen, Sołowow i małe reaktory SMR

Czy spór z Sołowowem wpłynie na dywidendę Orlenu?

Na razie nic na to nie wskazuje. SMR to niewielka część planowanych nakładów, a polityka dywidendowa zależy od wyników całej grupy. Ostatnia dywidenda Orlenu wyniosła 8 zł na akcję. Dywidenda z polskich akcji jest opodatkowana stawką 19%, pobieraną przez biuro maklerskie. Zasady rozliczania dywidend zagranicznych opisaliśmy w poradniku jak rozliczyć podatek od dywidendy, a zysków ze sprzedaży akcji w tekście jak wypełnić PIT-38.

Co dalej z projektem Orlenu i Sołowowa?

Najbliższe tygodnie pokażą, czy październikowy termin był realny. Jeśli umowa zostanie podpisana, uwaga rynku przeniesie się na jej szczegóły, a zwłaszcza na to, ile kosztów budowy pierwszego reaktora weźmie na siebie Orlen i czy PFR faktycznie dołączy do projektu.

Jeśli rozmowy znów się przeciągną, pytania o płynność OSGE i harmonogram 2035 roku powrócą z większą siłą. Dla akcjonariusza Orlenu SMR pozostaje długoterminową opcją, a nie źródłem przychodów w tej dekadzie. Warto obserwować ten projekt jako test wiarygodności strategii transformacji, a przy decyzjach inwestycyjnych brać pod uwagę całą grupę: rafinerię, wydobycie, energetykę i dywidendę.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej. Inwestowanie w akcje wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości kapitału.