Jesse Livermore: historia, zasady inwestowania, książki i słynne cytaty

W krachu 1929 roku zarobił na grze na spadki ok. 100 mln USD, a mimo to trzykrotnie ogłaszał bankructwo. Jego reguły – handel z trendem, szybkie cięcie strat i cierpliwe trzymanie zyskownych pozycji – do dziś należą do kanonu wiedzy tradera.

Kim był Jesse Livermore? Wczesne lata i bucket shopy

Jesse Livermore urodził się 26 lipca 1877 roku w Shrewsbury w stanie Massachusetts, w ubogiej rodzinie rolników, a dorastał w pobliskim Acton. Czytać i pisać nauczył się w wieku trzech i pół roku. Gdy miał 14 lat, ojciec zabrał go ze szkoły do pracy na farmie.

Chłopak uciekł z domu z 5 dolarami od matki i trafił do bostońskiego domu maklerskiego Paine Webber. Pracował tam jako „board boy”, czyli zapisywał kursy akcji na tablicy za 5 dolarów tygodniowo. Obserwując notowania, zaczął dostrzegać w nich powtarzające się wzorce.

Poznaj innych legendarnych inwestorów, którzy – jak Livermore – odcisnęli piętno na rynkach.

Pierwsze pieniądze zarabiał w tzw. bucket shopach, czyli punktach przyjmujących zakłady na ruchy kursów bez kupowania akcji. Ich mechanizm przypomina dzisiejsze instrumenty pochodne (zobacz, czym są kontrakty CFD). W wieku 15 lat miał już pierwsze 1000 dolarów.

W latach 1895–1897 zarobił ok. 10 000 USD, aż większość bucket shopów w Bostonie zakazała mu gry. Ze względu na odważne zakłady przylgnął do niego przydomek „Boy Plunger”.

Wzloty i upadki: fortuny i bankructwa Jessego Livermore'a

Nowy Jork i pierwsze miliony (1900–1907)

We wrześniu 1900 roku 23-letni Livermore przeniósł się do Nowego Jorku. Na prawdziwej giełdzie szybko stracił cały kapitał na pozycji krótkiej z czterokrotnym lewarem: notowania z taśmy docierały z opóźnieniem, do którego nie był przyzwyczajony. Odbudował się, wracając na pewien czas do bucket shopów.

W 1901 roku zamienił 10 000 USD w 500 000 USD na akcjach Northern Pacific Railway. W 1906 roku zarobił 250 000 USD, stosując krótką sprzedaż, czyli grę na spadki, na akcjach Union Pacific tuż przed trzęsieniem ziemi w San Francisco.

W panice 1907 roku jednego dnia zarobił 1 mln USD, a jego majątek urósł do ok. 3 mln USD. Na prośbę J.P. Morgana zrezygnował wtedy z dalszej gry na spadki.

Bawełna, bankructwo i krach 1929

W 1908 roku stracił większość fortuny na bawełnie, ufając radom innego spekulanta. W 1915 roku ogłosił pierwsze bankructwo. Po I wojnie światowej odbudował majątek, a w latach 1924–1925 zarobił ok. 10 mln USD na pszenicy i kukurydzy.

Największy sukces przyszedł w 1929 roku. Livermore budował pozycje krótkie przez ponad 100 domów maklerskich, by ukryć skalę transakcji, i w krachu 1929 roku zarobił ok. 100 mln USD. Prasa okrzyknęła go „Wielkim Niedźwiedziem z Wall Street”.

Upadek i śmierć w 1940 roku

Rozwód, problemy rodzinne i nowe przepisy SEC z 1934 roku zbiegły się z kolejną serią strat. W 1934 roku ogłosił trzecie bankructwo przy długach ok. 2,5 mln USD.

28 listopada 1940 roku, w wieku 63 lat, Livermore popełnił samobójstwo w szatni hotelu Sherry-Netherland na Manhattanie. Według części źródeł zostawił ok. 5 mln USD w funduszach powierniczych, według innych jego zobowiązania przewyższały aktywa.

Zasady inwestowania i strategia Jessego Livermore'a

Livermore był traderem trendu: interesowały go cena, obrót i zachowanie rynku, a nie fundamenty spółek. Swoją metodę opisał w książce „How to Trade in Stocks” (1940). Najczęściej przypisuje mu się siedem zasad:

1. Tnij straty szybko: jeśli transakcja przynosi stratę, nie uśredniaj ceny w dół, tylko zamknij pozycję.
2. Potwierdź scenariusz przed zwiększeniem pozycji: zacznij od małej pozycji i dokupuj dopiero wtedy, gdy rynek przyzna Ci rację (piramidowanie).
3. Obserwuj liderów rynku: najsilniejsze spółki z wiodących branż jako pierwsze pokazują kierunek całego rynku.
4. Pozwól zyskom rosnąć: trzymaj zyskowną pozycję, dopóki zachowanie ceny nie zasygnalizuje zmiany trendu.
5. Kupuj nowe maksima: wybicie ceny na nowy szczyt traktował jako oznakę siły, a nie powód do sprzedaży.
6. Wyznaczaj punkty zwrotne (pivot points): wchodził na rynek dopiero po przebiciu kluczowego poziomu, najlepiej przy rosnącym obrocie.
7. Kontroluj emocje: chciwość, strach i nadzieja były według niego główną przyczyną strat.

Wspólnym mianownikiem tych reguł jest cierpliwość. Livermore pisał, że ceny poruszają się po „linii najmniejszego oporu”, a duże pieniądze przynoszą duże ruchy rynku, nie codzienne transakcje.

W praktyce oznacza to ustalenie przed wejściem poziomu zamknięcia pozycji ze stratą. Dziś te metody zaliczylibyśmy do zasad analizy technicznej, a wyjście z rynku realizuje się zleceniem stop loss.

Książki Jessego Livermore'a i o nim

Najważniejsze książki o inwestowaniu związane z Livermore'em to:

• „Wspomnienia gracza giełdowego” (1923): fabularyzowana biografia pióra Edwina Lefèvre'a; Livermore występuje w niej jako Larry Livingston.
• „How to Trade in Stocks” (1940): jedyna książka samego Livermore'a.
• „Jesse Livermore: World's Greatest Stock Trader” (2001): biografia Richarda Smittena.
• „Jesse Livermore – Boy Plunger”: biografia Toma Rubythona.

Najsłynniejsze cytaty Jessego Livermore'a

Większość cytatów pochodzi ze „Wspomnień gracza giełdowego”, gdzie Livermore mówi głosem Larry'ego Livingstona, oraz z „How to Trade in Stocks”. Wiele krążących w sieci „cytatów Livermore'a” to luźne parafrazy, dlatego przytaczamy wersje oparte na tekście źródłowym:

• „Na Wall Street nie ma nic nowego. Nie może być, bo spekulacja jest stara jak świat. Cokolwiek dzieje się dziś na giełdzie, działo się już wcześniej i wydarzy się znowu”. To fundament jego wiary w powtarzalne formacje cenowe.
• „To nigdy nie moje myślenie przynosiło mi duże pieniądze. Zawsze przynosiło je siedzenie. Cierpliwe trzymanie pozycji!”. Livermore podkreślał, że trafna analiza to za mało bez cierpliwości.
• „Rynek ma tylko jedną stronę i nie jest to strona byków ani niedźwiedzi, lecz strona właściwa”. Liczy się trafna ocena kierunku, a nie z góry przyjęte nastawienie.
• „Gra nauczyła mnie gry. I nie oszczędzała rózgi podczas nauki”. Większość lekcji zdobył przez kosztowne błędy.
• „Zajęło mi pięć lat, by nauczyć się grać na tyle inteligentnie, by zarabiać duże pieniądze, gdy miałem rację”. Nauka spekulacji wymagała od niego lat praktyki, a nie jednej udanej transakcji.
• „Nikt nie zarobi dużych pieniędzy na tym, co ktoś inny każe mu zrobić”. Dlatego ignorował giełdowe „cynki” i polegał wyłącznie na własnej ocenie.
• „Rynki nigdy się nie mylą – opinie często tak”. Ostatecznym arbitrem jest cena, a każdą prognozę trzeba zweryfikować z zachowaniem rynku.
• „Nie da się konsekwentnie zarabiać, handlując każdego dnia lub każdego tygodnia w roku”. Livermore uważał, że należy czekać na wyraźne okazje, zamiast handlować bez przerwy.

Z jego doświadczeń warto wyciągnąć przede wszystkim dyscyplinę: ograniczanie strat, handel z trendem i cierpliwość ważą więcej niż pojedyncza trafna prognoza. Równie ważna jest kontrola ryzyka – nadmierna dźwignia finansowa kosztowała Livermore'a cały kapitał już w 1901 roku.

XTB

DEGIRO

Zgodność z przepisami

Cyprus Securities and Exchange Commission, Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (CONSOB), Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), The Financial Conduct Authority (FCA)

Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin), Autoriteit Financiële Markten (AFM)

Oferowane produkty

Akcje, ETF, CFD, Forex, Commodities

Akcje, ETF, Opcje, Kontrakty Terminowe, Fundusze Inwestycyjne

Odwiedź

Odwiedź