Zysk na akcję (EPS) – co to jest i jak go obliczyć?
Spis treści
Zysk na akcję (EPS) pokazuje, ile zysku netto wypracowała spółka w przeliczeniu na jedną akcję. To podstawa wskaźnika C/Z i punkt wyjścia do wyceny akcji. Poniżej znajdziesz wzór, przykład obliczenia w złotych, różnicę między EPS podstawowym a rozwodnionym oraz pułapki, przez które wysoki EPS bywa mylący.
Czym jest zysk na akcję (EPS)?
Zysk na akcję (ang. earnings per share, EPS) to część zysku netto przypadająca na jedną akcję zwykłą. Rośnie, gdy spółka zarabia więcej lub ma mniej akcji w obrocie. Dzięki temu pozwala porównywać wyniki spółki w kolejnych latach, nawet jeśli w międzyczasie zmieniła się liczba akcji.
Spółki notowane na GPW sporządzają sprawozdania według MSSF, a standard MSR 33 wymaga, by w rachunku zysków i strat prezentowały EPS podstawowy i rozwodniony z jednakową wyrazistością. Serwisy giełdowe najczęściej liczą EPS za cztery ostatnie kwartały – tak definiuje go też słownik GPW.
Wzór na zysk na akcję
W uproszczonej wersji EPS = zysk netto / liczba akcji. Wersja stosowana w sprawozdaniach finansowych jest dokładniejsza, bo uwzględnia dywidendę z akcji uprzywilejowanych i zmiany liczby akcji w ciągu roku.
EPS podstawowy
EPS podstawowy = (zysk netto − dywidendy z akcji uprzywilejowanych) / średnia ważona liczba akcji zwykłych
Dywidendy z akcji uprzywilejowanych się odejmuje, bo ta część zysku nie należy do akcjonariuszy zwykłych. W polskich spółkach uprzywilejowanie dotyczy częściej prawa głosu niż dywidendy, więc ta pozycja często wynosi zero. Średnia ważona uwzględnia, jak długo akcje były w obrocie: nowa emisja z 1 lipca liczy się tylko w połowie.
EPS rozwodniony (diluted EPS)
EPS rozwodniony zakłada, że zostaną wydane wszystkie akcje, które mogą powstać z opcji menedżerskich, warrantów czy obligacji zamiennych na akcje. Do mianownika dodaje się te potencjalne akcje, a do licznika – np. odsetki od obligacji zamiennych, których spółka nie zapłaci po zamianie.
EPS rozwodniony nigdy nie jest wyższy od podstawowego. Duża różnica między nimi oznacza, że przyszłe emisje mogą wyraźnie zmniejszyć udział obecnych akcjonariuszy w zysku.
Przykłady analizy konkretnych spółek znajdziesz w artykułach:
Jak obliczyć zysk na akcję? Przykład w złotych
Załóżmy, że spółka osiągnęła w roku 15 mln zł zysku netto i wypłaciła 1 mln zł dywidendy z akcji uprzywilejowanych. Na początku roku miała 10 mln akcji zwykłych, a 1 lipca wyemitowała 2 mln nowych.
- Zysk dla akcjonariuszy zwykłych: 15 mln zł − 1 mln zł = 14 mln zł.
- Średnia ważona liczba akcji: 10 mln + 2 mln × 6/12 = 11 mln.
- EPS podstawowy: 14 mln zł / 11 mln = 1,27 zł na akcję.
- EPS rozwodniony: jeśli opcje menedżerskie dałyby 1 mln dodatkowych akcji, EPS spada do 14 mln zł / 12 mln = 1,17 zł.
Przy kursie 19 zł wskaźnik C/Z wynosi 19 / 1,27 ≈ 15. Inwestor płaci więc ok. 15 zł za każdą złotówkę rocznego zysku.
Ograniczenia EPS: kiedy wskaźnik daje fałszywe sygnały
EPS jest prosty, ale nie pokazuje całej kondycji spółki. Najczęstsze pułapki to:
Skup akcji własnych zawyża EPS
Skup i umorzenie akcji zmniejsza mianownik, więc EPS rośnie nawet wtedy, gdy zysk stoi w miejscu. Taki wzrost nie oznacza poprawy rentowności operacyjnej, tylko mniejszą liczbę akcji. Przy dużych programach skupu warto porównać dynamikę EPS z dynamiką samego zysku netto.
Zdarzenia jednorazowe i zmienność zysków
EPS nie odróżnia zysku z podstawowej działalności od jednorazowych zdarzeń, jak sprzedaż nieruchomości czy rozwiązanie rezerw. Skok EPS po takim zdarzeniu zwykle się nie powtarza. Analitycy liczą więc też EPS skorygowany, ale każda spółka definiuje korekty po swojemu. W branżach cyklicznych EPS potrafi mocno wahać się z roku na rok.
Spółki w fazie wzrostu
Spółki, które reinwestują zyski w rozwój, badania lub marketing, często mają niski lub ujemny EPS. Niski EPS nie musi oznaczać słabości, jeśli przychody szybko rosną. Wtedy więcej mówi dynamika przychodów i marż niż sam zysk na akcję.
EPS pomija zadłużenie
EPS nie mówi nic o strukturze kapitału. Spółka mocno zadłużona może pokazywać wysoki zysk na akcję, ale jej wynik jest bardziej wrażliwy na wzrost stóp procentowych. Dlatego EPS warto uzupełnić wskaźnikami zadłużenia, np. relacją długu netto do EBITDA.
Jak interpretować EPS w analizie fundamentalnej?
Wskaźnik EPS jest niezwykle ważnym narzędziem w analizie fundamentalnej spółki, ale sama kwota w złotych niewiele mówi. Sens ma dopiero w zestawieniu z historią spółki, ceną akcji i polityką dywidendową. Inwestorzy długoterminowi szukają spółek, których EPS rośnie systematycznie przez kilka lat.
Porównanie w czasie i między spółkami
Najwięcej mówi dynamika EPS w kolejnych latach. Porównując dwie spółki, nie zestawiaj samych kwot: spółka z EPS 10 zł nie jest lepsza od tej z EPS 2 zł, jeśli ma dziesięć razy mniej akcji i dużo wyższy kurs.
Przy publikacji wyników kurs reaguje nie na samą kwotę EPS, ale na jej różnicę względem konsensusu analityków. Rekordowy zysk może więc rozczarować, jeśli rynek oczekiwał więcej.
EPS a wskaźnik C/Z
Wskaźnik cena/zysk (C/Z, ang. P/E) to kurs akcji podzielony przez EPS. Wysoki EPS przy niskim C/Z może sugerować niedowartościowanie, a niski EPS przy wysokim C/Z – przewartościowanie. Licz C/Z zawsze na tej samej definicji EPS: roczny, z czterech kwartałów lub prognozowany. C/Z porównuje się z historią spółki i średnią dla branży.
EPS a dywidenda
Zysk na akcję to nie to samo co dywidenda na akcję. O wypłacie decyduje walne zgromadzenie, a część zysku zostaje w spółce. Stabilny, rosnący EPS zwiększa jednak szansę na regularne dywidendy. Relacja dywidendy na akcję do EPS to tzw. stopa wypłaty. Więcej o tym, czym są dywidendy i kiedy są wypłacane, przeczytasz w osobnym poradniku.
Gdzie znaleźć EPS spółki z GPW?
Podstawowym źródłem są raporty okresowe spółki: EPS podstawowy i rozwodniony znajdziesz w rachunku zysków i strat. Serwisy z notowaniami pokazują zwykle EPS z ostatnich czterech kwartałów.
Zanim uznasz wysoki EPS za sygnał kupna, sprawdź jego źródło: skup akcji, zdarzenia jednorazowe i zadłużenie potrafią go zniekształcić. Najwięcej mówi EPS czytany razem z C/Z i jego dynamiką.
Najczęściej zadawane pytania o zysk na akcję
Szukasz brokera? Porównaj konta maklerskie
Zgodność z przepisami
Cyprus Securities and Exchange Commission, Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (CONSOB), Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), The Financial Conduct Authority (FCA)
Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin)
Oferowane produkty
Akcje, ETF, CFD, Forex, Commodities
Akcje, ETF