Rolowanie kontraktów (rollover) – co to jest i jak działa?
Spis treści
Każdy kontrakt terminowy ma datę wygaśnięcia, więc inwestor, który chce utrzymać ekspozycję dłużej, musi przenieść pozycję na kolejną serię. Rolowanie kontraktów to przejście z wygasającej serii na następną. W CFD broker robi to automatycznie, a różnicę cen koryguje w punktach swapowych, więc wynik pozycji się nie zmienia. Ryzyko dotyczy luki cenowej, zleceń i depozytu.
Co to jest rolowanie kontraktów (rollover)?
Rolowanie (ang. rollover) to zamknięcie pozycji w wygasającym kontrakcie i otwarcie jej w kolejnej serii. Instrument bazowy i kierunek pozycji się nie zmieniają – zmienia się tylko termin kontraktu, na którym opiera się ekspozycja.
Rolowanie na giełdzie jest potrzebne, bo kontrakty futures są standaryzowane i mają ustaloną datę wygaśnięcia. W tym dniu niezrolowana pozycja zostaje rozliczona: gotówkowo, jak kontrakty na indeksy, albo fizycznie, dostawą towaru.
Przeczytaj, jak handel na rynku kontraktów terminowych jest powiązany z pojęciem rollover.
Mechanizm dotyczy też CFD opartych na futures. Sam kontrakt CFD nie wygasa, ale jego cena podąża za konkretną serią kontraktu terminowego, więc broker musi ją okresowo przełączać. Więcej o samym instrumencie: czym są kontrakty CFD.
Jak działa rolowanie kontraktów terminowych?
Na giełdzie inwestor roluje pozycję samodzielnie, w dwóch krokach:
- Zamknięcie starej serii: sprzedaż kontraktu, który wygasa (przy pozycji krótkiej – jego odkupienie), np. serii marcowej.
- Otwarcie nowej serii: zajęcie tej samej pozycji w kontrakcie z późniejszym terminem, np. czerwcowym.
Obie transakcje kosztują prowizję i spread, a cena nowej serii zwykle różni się od ceny starej. Moment zmiany wyznacza wolumen: najwięcej obrotu skupia zazwyczaj seria najbliższa wygaśnięcia, a przed terminem płynność przenosi się na kolejną.
Inwestorzy rolują pozycje głównie po to, by uniknąć rozliczenia lub fizycznej dostawy aktywa, i kontynuować strategię bez przerwy. Bez rolowania pozycja zostałaby po prostu rozliczona w dniu wygaśnięcia.
Kiedy następuje rolowanie kontraktów?
Termin zależy od instrumentu bazowego. Na GPW kontrakty na WIG20 działają w kwartalnym cyklu marcowym: wygasają w trzeci piątek marca, czerwca, września i grudnia. Na rynkach zagranicznych ten dzień nazywa się potocznie dniem trzech wiedźm, bo wygasa wtedy jednocześnie kilka rodzajów kontraktów i opcji.
Kontrakty na ropę naftową i część surowców wygasają co miesiąc, dlatego oparte na nich CFD są rolowane comiesięcznie. Broker CFD przełącza serię zwykle przed dniem wygaśnięcia futures, gdy płynność jest już w nowym kontrakcie. Dokładne daty publikuje w tabeli rolowań – warto do niej zajrzeć, jeśli trzymasz pozycję dłużej niż kilka tygodni.
Rolowanie kontraktów CFD: korekta w punktach swapowych
W przypadku CFD rolowanie przeprowadza broker, automatycznie i bez udziału inwestora. W dniu rolowania cena CFD przeskakuje z wyceny starej serii na nową, a różnicę między nimi (tzw. bazę) broker jednorazowo dodaje lub odejmuje na rachunku jako korektę, widoczną zwykle w polu swap lub rollover.
Korekta ma znak przeciwny do zmiany wyceny pozycji, dlatego rolowanie CFD jest neutralne dla wyniku otwartej pozycji.
XTB, broker nadzorowany przez KNF, podaje w swoim centrum pomocy, że rolowanie CFD na jego platformie jest bezpłatne.
Przykład rolowania CFD na ropę
Masz długą pozycję 1 lot CFD na ropę otwartą po 20,50 USD. Stara seria kosztuje 22,50 USD, nowa 25,50 USD, a zmiana ceny o 1 USD to 1000 USD na lot:
- Przed rolowaniem: zysk wynosi (22,50 − 20,50) × 1000 = 2000 USD.
- Po zmianie serii: wycena pozycji rośnie do (25,50 − 20,50) × 1000 = 5000 USD.
- Korekta rolowania: broker odejmuje 3000 USD, więc wynik netto nadal wynosi 2000 USD.
Przy pozycji krótkiej działa to odwrotnie: wycena pogarsza się o 3000 USD, a korekta dodaje 3000 USD do rachunku. Przykład odpowiada wyliczeniu, które publikuje XTB w swoim centrum pomocy.
Dlaczego ceny serii się różnią: contango i backwardation
Różnica między seriami wynika z kosztu utrzymania pozycji: stóp procentowych, dywidend w przypadku indeksów i kosztów magazynowania surowców. Zwykle jest niewielka, ale na rynkach towarowych bywa duża.
- Contango: dalsza seria jest droższa od bliższej, więc przy rolowaniu wycena rośnie, a korekta pozycji długiej jest ujemna.
- Backwardation: dalsza seria jest tańsza, więc wycena spada, a korekta pozycji długiej jest dodatnia.
Ryzyka i koszty rolowania kontraktów
Sama korekta jest neutralna, ale skok ceny przy zmianie serii ma praktyczne skutki:
- Zlecenia oczekujące: Stop Loss, Take Profit lub zlecenie z limitem ustawione w obszarze luki może się zrealizować po cenie otwarcia nowej serii, czyli z innym wynikiem niż zakładany.
- Depozyt zabezpieczający: korekta zmienia wartość rachunku. Przy dużej bazie poziom depozytu może spaść poniżej wymaganego i broker zacznie automatycznie zamykać pozycje, co jest szczególnie groźne przy wysokiej dźwigni finansowej.
- Koszty na giełdzie: samodzielne rolowanie futures to dwie transakcje, czyli podwójna prowizja i spread.
Jeśli nie chcesz, by pozycja została zrolowana, zamknij ją przed terminem podanym w tabeli rolowań.
Rollover na rynku forex – czym różni się od rolowania kontraktów?
Na rynku Forex słowo rollover oznacza coś innego: przeniesienie otwartej pozycji walutowej na kolejny dzień. Broker nalicza wtedy punkty swapowe, które odzwierciedlają różnicę stóp procentowych obu walut w parze, według stawek z tabeli swapów.
Jeśli kupujesz walutę o wyższym oprocentowaniu, swap może być dodatni; w odwrotnej sytuacji pozycja jest obciążana. Swap forex to realny koszt lub przychód za każdą noc, a korekta przy rolowaniu CFD jedynie wyrównuje bazę między seriami.
Przed terminem rolowania sprawdź tabelę rolowań swojego brokera, poziom depozytu i zlecenia oczekujące blisko bieżącej ceny. Sama korekta nie zmienia wyniku, ale luka cenowa może uruchomić zlecenia.
Szukasz brokera? Sprawdź nasze rekomendacje
Zgodność z przepisami
Australian Securities and Investments Commission (ASIC), Cyprus Securities and Exchange Commission, Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (CONSOB), The Financial Conduct Authority (FCA)
Cyprus Securities and Exchange Commission, Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (CONSOB), Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), The Financial Conduct Authority (FCA)
Oferowane produkty
Akcje, ETF, CFD, Kryptowaluty, Commodities, Forex
Akcje, ETF, CFD, Forex, Commodities