GPW WATS od 5 października: co zmienia się dla inwestora
Spis treści
- Zlecenia z UTP wygasają. Niezrealizowane do końca sesji 2 października zostaną anulowane i nie przejdą do WATS. Od 5 października trzeba je złożyć ponownie.
- PKC i PCR tylko z czterema typami ważności: WiA, WLA, WNF lub WNZ. Takie zlecenie nie poczeka już w arkuszu.
- Nowe kontrole cen. Dla spółek z WIG20 limit może odbiegać od kursu odniesienia maksymalnie o ±40%. Zlecenie poza zakresem system odrzuci.
- Losowe otwarcie i zamknięcie. Notowania mogą ruszyć do 30 sekund później i skończyć się do 30 sekund wcześniej. W aukcjach zamiast arkusza zobaczysz tylko TKO i TWO.
Kiedy dokładnie GPW przechodzi na WATS?
Termin ustalił Zarząd GPW 18 czerwca 2026 r. 15 września giełda poinformowała, że niezależne testy funkcjonalne firmy Exactpro potwierdziły gotowość systemu w zakresie objętym badaniem.
| Data | Co się dzieje | Co to oznacza dla inwestora |
|---|---|---|
| pt, 2.10.2026 | Ostatnia sesja w UTP | Niezrealizowane zlecenia tracą ważność, środki wracają na rachunek |
| sob–nd, 3–4.10.2026 | Migracja do WATS | Część platform niedostępna, np. eMakler, mBank Giełda i mInwestor w mBanku |
| pon, 5.10.2026 | Pierwsza sesja w WATS | Przyjmowanie zleceń od 6:00, godzina otwarcia bez zmian |
| 5–8.10.2026 | Szczególny monitoring GPW | Przy poważnej awarii możliwe zawieszenie obrotu |
Październikowa data to szósty termin podany publicznie przez GPW. Pierwotnie system miał działać w I kwartale 2024 r., a ostatnie przesunięcie, z lipca 2026 r., ogłoszono 30 kwietnia.
Czym jest GPW WATS i po co giełdzie nowy system?
GPW WATS (Warsaw Automated Trading System) to pierwszy system transakcyjny zbudowany przez samą GPW. Zastępuje licencjonowany od NYSE Technologies Universal Trading Platform. Projekt dostał grant NCBR na ponad 30 mln zł, a według StockWatch.pl jego całkowity budżet wynosi 173 mln zł.
| Parametr | UTP | GPW WATS |
|---|---|---|
| Opóźnienie (full roundtrip) | 650 mikrosekund | 50 mikrosekund |
| Przepustowość | 20 tys. zleceń/s | 100 tys. zleceń/s |
| Centrum danych | Atman | Equinix |
| Właściciel technologii | NYSE Technologies | GPW |
Dla inwestora detalicznego mikrosekundy znaczą niewiele. Ważniejsze są nowe Szczegółowe Zasady Obrotu Giełdowego (SZOG), które wchodzą w życie razem z systemem. Zmiany w Regulaminie Giełdy zatwierdziła KNF. Dotyczą one coraz większej grupy osób: według KDPW na koniec sierpnia 2026 r. liczba rachunków papierów wartościowych w Polsce po raz pierwszy przekroczyła 3 mln. Jeśli dopiero wybierasz pośrednika, opłaty porównasz w naszym rankingu kont maklerskich.
Czy moje zlecenia przejdą do nowego systemu?
Nie. Decyzja zapadła po stronie GPW, więc dotyczy klientów wszystkich biur maklerskich, niezależnie od tego, czy zlecenie miało ważność WDD, czy do odwołania.
- XTB: zlecenia niezrealizowane do końca sesji 2.10 utracą ważność i nie zostaną przekazane do WATS (e-mail do klientów z 25.09.2026).
- mBank: anuluje zlecenia i odblokuje środki bez autoryzacji klienta. Nie dotyczy to zleceń na rynki zagraniczne.
- Trigon: anuluje zlecenia na GPW złożone do 2.10 i odblokuje środki.
- BNP Paribas: zlecenia nie zostaną automatycznie przeniesione.
Anulowanie zlecenia nie jest transakcją, więc nie ma wpływu na PIT-38.
Jakie zlecenia od 5 października działają inaczej?
Najwięcej zmienia się w PKC, PCR i Stop, czyli w zleceniach, po które inwestorzy indywidualni sięgają najczęściej.
| Obszar | UTP (do 2.10) | WATS (od 5.10) |
|---|---|---|
| PKC i PCR | Mogą czekać w arkuszu | Tylko WiA, WLA, WNF lub WNZ, bez oczekiwania |
| Niezrealizowana część PCR | Zamienia się w zlecenie z limitem | Traci ważność |
| Aktywacja Stop | W notowaniach ciągłych | Także kursem zamknięcia; Stop Loss trafia na rynek jako PKC z WiA |
| Modyfikacja zlecenia | Możliwa | Tylko data WDD, reszta wymaga nowego zlecenia |
| PEG, WMM/MIN | Dostępne | Niedostępne |
Co to oznacza dla Stop Loss i zleceń Market?
Stop Loss po aktywacji trafia na rynek jako PKC z ważnością WiA. Przy słabej płynności wykona się tylko częściowo, a reszta zostanie anulowana. XTB zaznacza, że dotyczy to także zleceń Market. Sposób ich składania w XTB się nie zmienia, bo broker sam dobierze wymaganą przez GPW ważność. Jak wygląda składanie zleceń u tego brokera, pokazujemy w recenzji platformy xStation.
Dlaczego giełda może odrzucić moje zlecenie?
WATS sprawdza limit ceny, zanim zlecenie trafi do arkusza. Dla akcji z WIG20 limit może odbiegać od kursu odniesienia maksymalnie o ±40%, co potwierdzają mBank i Trigon. XTB podaje ±50% dla mWIG40, pozostałych akcji oraz ETF, ETN i ETC.
Przykład: spółka z WIG20 ma kurs odniesienia 100 zł. Zlecenie z limitem od 60 do 140 zł przejdzie kontrolę, a kupno z limitem 55 zł zostanie odrzucone. Problem dotknie głównie tych, którzy ustawiają zlecenia kupna daleko pod rynkiem „na wypadek krachu”. Różnice między limitem, PKC i Stop Loss wyjaśniamy w poradniku o rodzajach zleceń giełdowych.
Dlaczego sesja nie ruszy równo o 9:00?
W WATS otwarcie może nastąpić do 30 sekund po planowanej godzinie, a zamknięcie do 30 sekund przed nią. Moment nie jest publikowany i różni się między spółkami. Zlecenie wysłane na fixing o 16:59:50 może się więc nie załapać. Na zamknięcie lepiej składać je wcześniej, z ważnością WNZ.
W fazach aukcji nie zobaczysz pełnego arkusza, tylko Teoretyczny Kurs Otwarcia (TKO) i Teoretyczny Wolumen Otwarcia (TWO). Brak własnego zlecenia na ekranie nie oznacza błędu. Status sprawdzisz na liście zleceń w platformie.
Czy WATS wpłynie na handel za granicą?
Pośrednio tak. mBank informuje, że w dniach 5–10 października należności ze sprzedaży nie opłacą nowych zleceń w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Erste ostrzega, że przez pierwszy tydzień nie kupisz nic za granicą ze środków z nierozliczonej sprzedaży. Kto planuje przerzucić kapitał z polskich akcji do zagranicznych ETF-ów, powinien doliczyć kilka dni opóźnienia i ryzyko walutowe w tym czasie.
Co jeśli WATS nie zadziała?
Jeśli pierwsze cztery sesje, od 5 do 8 października, przejdą bez poważnych zakłóceń, powrotu do UTP nie będzie. Przy istotnej awarii GPW może zawiesić obrót i do czwartku 8.10 próbować ustabilizować system. W ostateczności wróci do UTP: migracja w weekend 10–11 października, sesja 9 października odwołana, zlecenia i transakcje unieważnione. Scenariusze opisuje prezentacja GPW, na którą powołuje się StockWatch.pl.
Co zrobić przed sesją 2 października?
- Zapisz aktywne zlecenia z limitami i wolumenami albo zrób zrzut ekranu listy zleceń.
- Zaplanuj ponowne wystawienie Stop Loss. Od piątkowego zamknięcia do poniedziałku pozycja nie ma zabezpieczenia.
- Sprawdź komunikat swojego biura o przerwie technicznej 3–4 października.
- Przejrzyj limity cenowe zleceń, które chcesz złożyć ponownie, pod kątem progów ±40% i ±50%.
Na co uważać w pierwszym tygodniu?
Naszym zdaniem większym ryzykiem niż awaria systemu są nawyki wyrobione przez lata pracy z UTP: PKC wystawione wieczorem „na otwarcie”, Stop Loss ustawiony raz na kilka miesięcy czy kupno daleko pod rynkiem. Od 5 października te schematy zadziałają inaczej albo wcale.
Żaden broker nie ma wpływu na nowe zasady, bo wynikają z Regulaminu Giełdy i SZOG. Różnice dotyczą tylko tego, jak platforma przełoży kliknięcie „Kup” na zlecenie giełdowe. W migracji uczestniczy według GPW ponad 40 biur maklerskich, a każde musiało dostosować własne systemy. Dlatego poniedziałkowy poranek to naszym zdaniem zły moment na duże zlecenia na otwarciu. To nasza ocena, a nie zapowiedź konkretnych problemów. Przy zleceniach wykonanych częściowo warto też sprawdzić, jak biuro nalicza prowizję minimalną. Stawki głównych pośredników zestawiamy w rankingu kont maklerskich.