Jakie prawa przysługują akcjonariuszowi spółki

Kiedy inwestujesz w firmę, jesteś jej udziałowcem i masz nadzieję na korzyści z zainwestowanego kapitału. W tym celu musimy znać nasze prawa jako akcjonariusza tej spółki. Dziś porozmawiamy o tym jakie prawa przysługują akcjonariuszowi spółki.

Jakie prawa przysługują akcjonariuszowi spółki

Definicja działania i zobowiązania

Aby zagłębić się w temat, najpierw zdefiniujemy pojęcie akcji:

„Odnosi się do minimalnej jednostki, na którą podzielony jest kapitał zakładowy spółki. Akcje to udziały lub kwoty reprezentujące udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej, które nadają ich posiadaczowi status akcjonariusza. Rating akcjonariusza oznacza, że akcjonariusz bezpośrednio uczestniczy w ryzyku biznesowym. W związku z tym nie ma gwarancji zwrotu zainwestowanego w spółkę kapitału, a rentowność akcji jest ściśle uzależniona od wyników zarządzania spółką.”

Obligacja jest dłużnym papierem wartościowym, który może być emitowany przez państwo (rząd) lub prywatną firmę (przemysł, handel lub usługi), lub podmioty finansowe. Obligacje mogą mieć stały lub zmienny dochód i pozwalają emitentowi na pozyskanie funduszy bezpośrednio na rynku.

W przeciwieństwie do obligacji, nie przewidują one okresowych wypłat stałych kuponów ani spłaty kapitału. Kto kupuje akcje, nabywa prawo własności do części przedsiębiorstwa, a tym samym udział w zyskach z tych produktów. Korzyści te mogą być wypłacane akcjonariuszom w formie dywidendy lub mogą być reinwestowane w spółkę i przyczyniać się do wzrostu jej wartości.

Prawa akcjonariuszy

Akcjonariusze mają prawa ustanowione przez prawo oraz prawa przyznane przez wewnętrzny statut spółki emitującej. Statut spółki jest dokumentem zawierającym zasady funkcjonowania spółki i stanowi integralną część dokumentu założycielskiego spółki.

Ustawa określa podstawowe cechy techniczne akcji oraz istotną treść stosunku zobowiązaniowego łączącego akcjonariuszy ze spółką.

Posiadanie akcji daje akcjonariuszowi następujące prawa:

Pierwsza kategoria praw: Prawa ekonomiczne:

Prawo do dywidendy W przypadku podziału zysku, spółka może również wypłacić dywidendę zaliczkową, o ile spełnione są warunki określone przepisami prawa.

Dywidenda stanowi wynagrodzenie losowe, uzależnione od spełnienia świadczenia socjalnego oraz od decyzji zgromadzenia wspólników o jej wypłacie w całości lub w części.

  • Prawo do odstąpienia od umowy w przypadkach przewidzianych przez prawo 

Polega na możliwości działania akcjonariusza. Istnieje możliwość uzyskania wcześniejszej spłaty kapitału wniesionego do spółki. W przypadku przejścia na emeryturę, wartość likwidacyjna akcji jest określana przez dyrektorów na podstawie kapitału zakładowego spółki, jej perspektyw dochodowych oraz wartości rynkowej akcji, jeśli taka istnieje.

Druga kategoria praw: prawa do uczestnictwa

  • Prawa głosu.

Każda akcja ma prawo głosu; statut może przewidywać zmianę tego przepisu, przewidując emisję akcji bez prawa głosu lub z prawem ograniczonym do określonych warunków, które nie są jedynie fakultatywne.

Emisja akcji uprzywilejowanych co do głosu jest dopuszczalna jedynie na nadzwyczajnych walnych zgromadzeniach, natomiast emisja akcji bez prawa głosu została zakazana. Reforma umożliwia również spółkom nienotowanym na giełdzie emitowanie akcji równoważnych z akcjami oszczędnościowymi. Innowacja pozwala również na emisję akcji, które głosują w określonych sprawach.

  • Prawo do uczestniczenia w posiedzeniach, żądania zwołania posiedzenia.

Dyrektorzy spółek muszą zwołać zgromadzenie na wniosek licznych akcjonariuszy reprezentujących 1/10 kapitału zakładowego lub mniejszy odsetek określony w umowie spółki.

  • Prawo do zaskarżania decyzji.

Nieobecni akcjonariusze lub osoby, które nie wyraziły zgody na odbycie zgromadzenia lub wstrzymały się od głosu, mogą zaskarżyć do sądu uchwały podjęte na zgromadzeniu, które są sprzeczne z prawem lub umową spółki.

  • Prawa do informacji i kontroli:

W odniesieniu do praw do informacji i kontroli akcjonariusze mogą:

  • Mieć wgląd do ksiąg rachunkowych spółki, projektu sprawozdania finansowego oraz sprawozdania zarządu i biegłych rewidentów w terminie 15 dni przed zgromadzeniem akcjonariuszy 
  • Informowanie rady biegłych rewidentów o faktach uznanych za podlegające zakwestionowaniu oraz sądu o poważnych nieprawidłowościach popełnionych przez członków zarządu i biegłych rewidentów.

Nasze prawa jako akcjonariuszy są gwarantowane przez Kodeks Cywilny. Ich znajomość pomaga nam w lepszym uczestnictwie jako właścicielom akcji spółki. Więcej informacji na pokrewne tematy można znaleźć na stronie Rankia Polska.


Jak zaczac inwestostowac na gieldzie od podstaw
Rekomendowany przewodnik

Jak zacząć inwestować na giełdzie od podstaw

Jak inwestować na giełdzie od podstaw. Dowiedz się wszystkiego i zdecyduj się na swój styl inwestowania.

Bezpłatne pobieranie

Witamy w społeczności!

Wybierz tematy, które Cię interesują i spersonalizuj swoje doświadczenia w Rankia

Co dwa tygodnie będziemy wysyłać Ci newsletter z nowościami w każdej z wybranych przez Ciebie kategorii.


Chcesz otrzymywać powiadomienia o naszych wydarzeniach/webinariach?


Kontynuując, akceptujesz politykę prywatności

Szukasz brokera? Znajdź najlepsze rozwiązanie za pomocą tego testu!
Bezpłatny test, który pozwoli Ci znaleźć najlepszego brokera dla Twojego stylu inwestowania. Inwestuj mądrze, wybierając najlepszego dla siebie brokera!